Corona’dan korunmak için 13 maddede neler yapmalı

Yeni Corona gribinde ölüm olasılığı aslında ülkenizin sağlık sistemine bağlı. Almanya, İngiltere gibi yoğun bakım yatakları ve solunum cihazları çok olan ülkelerde hastalığa yakalananlarda ölüm oranı %0.3, ABD’de %0.7, Çin’de %4, İran gibi bu imkanların az olduğu ülkede %8, İtalya gibi bir Avrupa ülkesi olmasına rağmen sağlıkta tembel kalmış bir ülkede ölüm oranı %10. Kısaca hastalığa yakalansanız bile, eğer yoğun bakım yatağı ve solunum cihazı bulursanız, biraz çile çekersiniz ama iyileşirsiniz dememiz yanlış olmaz, tabii büyük olasılıkla. Bu sadece akciğerleri sağlam, kalp, kanser, diabet vs gibi bağışıklık sistemini zayıflatan hastalıklarınız ve sigara kullanıcısı değilseniz. Yoksa yukarıdaki yüzdelerin şanslı değil şanssız küçük oranlarında olma olasılığınız yükselir. Ve tabii lokasyona olarak ülkenizin en büyük ve en dışa dönük şehrindeyseniz hem yakalanma oranlarını hem de ölüm oranlarını yüksek rakamlar ile çarpmanızda fayda var. Şu ana kadar hangi ülke olursa olsun, hastalık oranı da ölüm oranı da ne kadar metropol, ne kadar şehir o kadar yüksek çıktı.

Corona virüsünün kuluçka süresi 2 ile 14 gün arasıdır, yani virüsü kaptığınız andan itibaren ilk 2 gün kesinlikle normal hissedersiniz, bazı insanlarda 2nci günden sonra ilk belirtiler başlar, bazı insanlarda ise 14ncü gün başlar. Sizin bağışıklık sisteminize göre bu rakam 2-14 arası bir gün olacaktır. Unutmayın Corona hastalığı şüpheniz boğazınızda 1-2 saat boyunca gıcıklanma, gıdıklanma, öksürüğümsü tahriş ve az da olsa ateşiniz varsa başlamalı ve daha öksürük bile başlamadan, kimseye yaklaşmadan hastanenin yoluna düşmelisiniz.

Peki Corona gribine yakalanmamak için neler yapmalı:

      1- Hijyen. Olabildiğince temizliğe dikkat edin. Bu nasıl mı yapılır? Önce eller kolonya ile tam 40 saniye boyunca ovalanır, sonra sıvı sabunlu suyla (artık katı sabun kesinlikle kullanmayın) yıkayın. Önce alkol (kolonya) *virüsün korunaklı dış çeperini eritiyor imha ediyor, sonra sabun virüsü öldürüyor. Tersini yaparsanız etkisi çok az olur. Ki insanlar genelde tam tersini yapıyor, ya da tekini.
      2- Apartmanlarda yaşayanlar banyo havalandırma pencerelerinizi menfezlerinizi kapatın. Örnekle açıklarsak; alt kattaki dairede bir taşıyıcı ya da hasta adam öksürüyor ve o öksürükteki Covid-19 nemli ve sıcak hava ile menfezden çıkıp havalandırma boşluğunda süzülüyor. Unutmayın hava molekülleri kadar hafif bir virüsten bahsediyoruz hem de havada süzülerek 3 saat yaşayabilen en bulaşıcı azılı bir virüslerden birinden. Ve siz de diş fırçalarken ya da duş alırken ya ağzınızdan, burnunuzdan ya da gözünüzden vücudunuza giriyor. Banyolarınızın ortak alanlara açık tüm deliklerini kapatın, nem oranını başka şekilde azaltmaya çalışın.
      3- Apartmanlarda yaşayanlar ne kadar da daire kapınızı kapalı tutsanız da Covid-19 açık pencerenizden girebilir. Girme olasılığı aslında az ama biz yine bunu da listeye ekleyelim. Sokakta veya karşı blokta birisi öksürüyor ve **öksürme hızı 800 km/h ile yani uçak hızıyla havaya en az 3000 zerre damlacık fırlatılıyor, her bir damlacıkta 1000 Covid-19 olabilir ki toplamda 3.000.000 yapar. Ama 1 tane Covid-19 o havada olması aslında sizin için yeterlidir. Kısaca o havada süzülen Covid-19 ki unutmayın havada yaşam süresi 3 saat, yani 3 saat önce karşı bloktaki adam öksürdü ve sizin pencerenizden Covid-19’un canlı girme olasılığı var. Yalnız şöyle bi ikilem içindeyiz, evlerimizi sabah öğle akşam havalandırmak zorundayız da. İşte bu ikilem de başlı başına bir stres ama bunu da bir şekilde halletmenin yolunu bulacağız.
      4- Sigara içenler sigarayı kesinlikle bırakın. Sigara hem bağışıklık sisteminizi zayıflatır, hem de herhangi sıradan veye ölümcül hastalığa yakalanmanıza neden olur ve hastaneye gitmenize sebep olur ki hastaneye gitmeyi kesinlikle düşünmeyin bile böylesi pandemi durumlarında. Ayrıca sigara içerken içinize çektiğiniz hava miktarı ve hızı ile ortamınızdaki havayı siklon gibi çektiğinizi ve size uzakta olan havada zeplin gibi havada duran tozdan küçük virüsü içinize çekme olasılığınızı arttırdığınızı ve sigara dumanını üflerken belki virüs taşıyıcısı olmanızdan kaynaklı virüslü nefesinizi ortama hızla üfleyerek size uzaktaki kişilere bulaştırma olasılığınızı da düşünün. Sigara paketine kaç kişinin sizden önce dokunduğu, çakmak masa gibi objelerin hijyeninini tam yaptığınızı düşünecek kadar da iyimser olmayın. Kısaca gönül isterdi ki böylesi pandemi durumlarında asıl diktatörce katı kanunlar çıkarılmalı ve sigara içenler kırsal bir bölgede dinlenme kamplarına alınmalı, çünkü onlar nefesleriyle, çakmaklarıyla, paketleriyle, sigara alımındaki para alışverişleriyle devamlı en tehlikeli gurup.
      5- Bağışıklığa iyi gelen lahana turşusu, alıç sirkesi, sarımsak, kefir, yoğurt gibi besinler tüketin.
      6- Bağışıklığa çok iyi gelen besin takviyeleri ve vitaminler alın. Örnek: ***Beta glukanlar, C-vitamini, çinko, kara mürver ekstresi vb.
      7- Meyve sebze yiyin.
      8- Evinizde egzersizler yapın.
      9- Yüksek sesle müzik açın dans edin.
      10- Sevgi ve şefkat alın verin. Bağışıklık sistemi için en önemli faktörlerden biri kendisinin sevildiğini hisseden ve şefkat gören ruhtur. Bu dönemlerde fiziksel sağlığınızın bozulmama şansı var ama ruhsal sağlığınızın bozulmama şansı kesinlikle yok. Ne yaparsanız yapın bozulacak. İnsanın ruhunu bozan en önemli etken belirsizliktir ve böylesi pandemi durumlarındaki genel karantinalarda belirsizlik, kaç ay daha böyle zombi olacağız, ölüm, kalım, iş güç hayat devam edecek mi vs. gibi düşünceler ruh sağlığınızı bozacak. Bu bozulmanın kalıcı olmaması, tümden travma olmaması için hem kendinize sevgi yoğunluğu takviyesi alın, hem de şefkat. Ve tabii siz de verin, böylece toplum tüm olarak sevgiye, şefkate doymalı. Bu dönemler bencilliğin en az, vericiliğin en çok seviyede olması zamanlardır. Eskisinden daha çok dinleyin insanları, eskisinden daha çok içinizi dökün, rahatlayın, sevin sevilin. Yoksa fiziksel sağlıklı çıkarsınız bu dönem bitince, ama ruhunuz zombi olarak kalır aman dikkat.
      11- Bazı doktorların dediği gibi eğer bir çiftseniz devamlı aynı kişiyle olmak şartıyla bol bol sevişin belki, ve yine aynı kişiye bolca sarılın. Bu tip eylemler insan ruhu için bilimsel olarak iyi geldiği gibi, sevişme, sevgi yoğunluğu anlarında beynin ürettiği hormonlar, kimyasallar açısından da çok önemli, ki bunlar vücudumuzun bağışıklık sisteminin temel kaynaklarıdır.
      12- Bol su için.
      13- Aile fertlerini ve komşuları ziyaret etmeyin, canınız sıkılsa da. Genelde buna uymayan aile, sülale fertlerinde ölümler oldu ve bazı aileler şimdiden yokoldu. Bazı işadamları ailelerini ikiye böldü, ailece yokolma riskini yarıya indirmek için.

* COVID-19 HANGİ YÜZEYLERDE NE KADAR YAŞAYABİLİR?Havada=3 saat, Gümüşte= 1 dk, Bakırda=4 saat, Bakır dışındaki tüm metallerde=3 gün, Kağıtta,kartonda=1 gün, Plastikte=3 gün. Özetlersek; plastik cep telefonlarınızda, laptoplarınızda 3 gün rahatça yaşar, kağıt defterlerinizde, temiz paralarınızda 1 gün, kirli kullanılmış paralarda 4 gün, Ahşap= 4 gün, merdiven tutacakları, asansör düğmeleri, araba kapılarınızda vb metallerde 3 gün. Örnek: Arabanızın anahtarını benzinciye, otoparkçıya verdiniz onun üzerinde 3 gün rahat yaşayacak virüsünüz olabilir. Veya plastik sigara paketinizi ahşap masaya koydunuz ve 4 gün önce o alkolle silinmemiş ama bezle silinmiş masada bir virüslü şahıs oturmuş ve siz o virüsü evinize o paketle taşıyorsunuz !

** ÖKSÜRME ve HAPŞIRMA HIZLARI ve OLASI COVID-19 MİKTARLARI Her bir öksürükte ağızdan ortalama 3.000 damla tükürük fırladığı bilinmektedir. Hapşırmada ise bu sayı 40.000 civarındadır ve öksürükle çıkan tekil parçacıkların hızı 800 km/h, hapşırma ile çıkanların hızı 320 km/h hıza kadar ulaşabilir. Her bir tekil su parçacığında yüzlerce Covid-19 virüsü bulunabilir. Bir tek öksüren veya hapşıran kişi 1km çapındaki bir semtte en az 1000 kişiye direkt olarak, endirekt olarak ise 80.000 kişiye Covid-19 bulaştırabilir. İşte bu yüzden hasta olmayıp da taşıyıcı olup ama hapşıran kişi en tehlikeli şahıslar olarak aramızda dolaşmakta olabilir. Bu nedenle Corona testi kitlerinden 2 milyon adet sipariş edilmesine rağmen yeterli değildir ve herkese hem de tüm 82 milyon nüfusa acilen test yapılmalıdır. Özellikle 35 yaş altı yüzbinlerce taşıyıcı şu an aramızda olabilir. Bu testler 1 kere değil en az 2 kere yapılmalıdır ve ikinci test ilkinden 4 gün sonra yapılmalıdır.

*** BETA GLUKAN NEDİR? İlk önce söyleyelim en çok beta glukan Reishi mantarı, Kombucha mantarı çayı, Ekşi mayalı organik ekmek, arpa ve yulafta bulunur. Beta glukanlar, mantar, maya, yosun, liken, yulaf ve arpa gibi bitkilerin hücre duvarlarında bulunan şekerlerdir. Bazen ilaç olarak kullanılırlar. Beta glukanlar yüksek kolesterol, diyabet, kanser ve HIV/AIDS tedavisi için kullanılmaktadır. Aynı zamanda vücut savunmaları kronik yorgunluk sendromu veya fiziksel ve duygusal stres gibi koşullar nedeniyle veya radyasyon ya da kemoterapi gibi tedaviler ile zayıflamış olan kişilerde bağışıklık sistemini güçlendirmek için kullanılırlar. Beta glukanlar ayrıca soğuk algınlığı, grip (influenza), H1N1 (domuz gribi), alerjiler, hepatit, Lyme hastalığı, astım, kulak enfeksiyonları, yaşlanma, ülseratif kolit, Crohn hastalığı, fibromiyalji, romatoid artrit ve çoklu skleroz gibi durumların tedavisinde de yararlı özelliklere sahiptirler.

YAŞLARA GÖRE HASTALARIN ÖLÜM ORANLARI:

  • 80+ yaş > %15
  • 70-79 yaş > %8
  • 60-69 yaş > %4
  • 50-59 yaş > %1
  • 40-49 yaş > %0.7
  • 30-39 yaş > %0.4
  • 20-29 yaş > %0.3
  • 10-19 yaş > %0.2
  • 0-9 yaş > %0
  • Evet, hepimize uğrayacak bu virüs ama ne kadar geç uğrarsa o denli şanslı olacağız. Bu yüzden olabildiğince evden çıkmamak, hijyene dikkat etmek, gerekli şekilde beslenmek, hareket etmek ve gerekli takviyeleri almak gerekiyor. Bunları yapanlar emin olun hepimizden uzun yaşayacak. Bu arada iyi beslenin derken yakında bu kolay olmayabilir. Tüm dükkanları kapatma emri verilebileceği, her semtte sadece 1 süpermarkete izin verilebileceği günler de yakında gelebilir. Öyle bir durumda nasıl iyi besleneceğiz? Nasıl sebze ve meyve bulabileceğiz, hatta yumurta, et? Şu an imkanı olanların belki de kırsal kesimlere şimdiden gidip geçici birkaç ay süreliğine yerleşmesi akıllıca olabilir. Çünkü şu an meydanlarda banklara oturma yasağı başladı ve birçok sektörün dükkanına kapatma kararı çıktı ise, yiyecek satan dükkanların kapatılmasına da karar verilebilir, herkese devletin, belediyelerin mobil kamyonetleriyle yiyecek taşınması sözkonusu olabilir. Ama o taşıma ve iletme anında virüs kapılmayacağından emin olunmaz. Şu an ülkemiz bazında, hasta sayısı da ölü sayısı da her gün katlanarak artıyor, matematik böyle devam ederse İstanbul’da 6 aya kadar hasta olmayan kalmayabilir. Her hasta olanın korkmaması gerek, iyileştirme ilaçları her geçen gün güçleniyor. Ama ülkemizi en çok etkileyecek konu, tedbirsiz insanların çokluğu, önce yönetimin Umre gibi çok riskli bir olayı iptal etmemesi, sonrasında o binlerce insanın sorumsuz davranması sayıyı arttırdı, arttıracak. Unutmayın her Covid-19 lu taşıyıcı veya hasta, yüzlerce insana bulaştırabiliyor. İkinci konu da gıda temini konusunda özellikle de İstanbul için büyük sorunlar olabilir. Makarna, bakliyat konusunda insanlar stok yapmış olabilir ama bağışıklık sistemi için asıl gerekli olan taze meyve sebzeye erişim olmazsa işte o zaman tehlike çanları çalar.

    Kaynak: livescience.com/